
Tek tık ile seri tık sesi arasında fark var mı?
Evet, sesin türü arızanın yerini tahmin etmekte çok işe yarar:
| Belirti | En olası neden |
|---|---|
| Seri, hızlı tık tık sesi | Akü zayıf veya kutup başı teması kötü |
| Tek, güçlü tık; motor dönmüyor | Marş otomatiği (solenoid) veya marş motoru kömürleri |
| Marş çok yavaş dönüyor | Zayıf akü, kötü şase bağlantısı veya yıpranmış marş motoru |
| Hiç ses yok, panel ışıkları yanıyor | Kontak, marş rölesi, sigorta, vites/debriyaj sensörü veya immobilizer |
| Hiç ses yok, panel de yanmıyor | Akü tamamen boşalmış veya ana bağlantı kopuk |
Önce akü mü kontrol edilmeli?
Evet. Marş sorunlarının büyük bölümü aküden kaynaklanır. Marşa basarken farları açık bırakın: ışıklar belirgin şekilde kararıyor veya sönüyorsa akü yeterli akımı veremiyor demektir. Akü kutup başlarını da kontrol edin; gevşek bir kelepçe ya da beyaz-yeşil oksit tabakası sağlam bir akünün bile marşa akım vermesini engeller.
Akü zayıfsa takviye kablosuyla çalıştırmak geçici çözümdür. Araç takviyeyle hemen çalışıyorsa sorun büyük ihtimalle akü veya şarj sistemidir. Akü belirtileri için akü ne zaman değişir yazımıza göz atabilirsiniz.
Marş motoru arızası nasıl anlaşılır?
Akü dolu olduğu halde tek bir güçlü tık sesi geliyorsa ya da marş bazen basıp bazen basmıyorsa marş motorunun kendisi şüphelidir. Marş motorunda en sık yıpranan parçalar kömürler, otomatik (solenoid) kontakları ve bendiks dişlisidir.
Eski yöntem olan marş motoruna hafifçe vurarak aracı çalıştırmak, kömürlerin bittiğinin bir işaretidir ve sorunu sadece erteler. Marşa basıldığında metalik sürtünme ya da vınlama sesi geliyor ama motor dönmüyorsa bendiks dişlisi volana oturmuyor olabilir.
Marş motoru çoğu zaman komple değiştirilmeden, yıpranan parçaları yenilenerek tamir edilebilir. Bu konuda marş motoru tamiri sayfamızda detaylı bilgi bulabilirsiniz.
Hiç ses gelmiyorsa nereye bakılmalı?
- Vites konumu: Otomatik vitesli araçlarda vites P veya N konumunda olmalıdır; manuel araçlarda bazı modeller debriyaja tam basılmadan marşa izin vermez.
- Marş rölesi ve sigortası: Sigorta kutusundaki marş rölesi veya ilgili sigorta arızalanmış olabilir.
- Kontak anahtarı / start butonu: Kontak içindeki elektrik kontakları zamanla yıpranır.
- İmmobilizer: Anahtar çipi tanınmazsa güvenlik sistemi marşa izin vermez; gösterge panelinde anahtar veya kilit simgesi yanıp söner.
- Şase kablosu: Motor ile gövde arasındaki şase bağlantısının kopması veya oksitlenmesi marşın çalışmasını engeller.
Yolda kaldığınızda ne yapmalısınız?
- Marşa üst üste uzun süre basmayın; her denemeden sonra 15–20 saniye bekleyin. Aksi halde hem akü daha çok boşalır hem marş motoru ısınır.
- Akü kutup başlarının sıkı olduğunu kontrol edin.
- Takviye yapacaksanız kabloları doğru sırayla bağlayın ve şişmiş ya da çatlak aküye takviye yapmayın.
- Araç takviyeyle çalıştıysa motoru hemen kapatmayın ve aracı bir oto elektrikçiye kontrol ettirin; şarj sisteminde sorun varsa akü yine bitecektir.
Arıza nasıl kesin olarak tespit edilir?
Akü yük testi, marş anında voltaj düşümü ölçümü, marş motorunun çektiği akımın ölçülmesi ve bağlantıların kontrolü birlikte yapıldığında arızanın yeri netleşir. Tahminle parça değiştirmek hem masraflı hem zaman kaybıdır; önce ölçüm, sonra onarım en doğru yoldur.
Marş motorunun ömrü ne kadardır?
Marş motorunun ömrü kilometreden çok marş sayısına bağlıdır. Şehir içinde kısa mesafeli ve sık dur-kalk kullanılan araçlarda marş motoru çok daha fazla çalışır ve daha erken yıpranır. Zayıf akü ile sürekli marş basmak, marş motorunun daha fazla akım çekmesine ve kömürlerin hızlı aşınmasına neden olur.
Start-stop sistemli araçlarda marş motoru ve volan dişlisi bu yoğun kullanıma göre güçlendirilmiş yapıdadır. Bu araçlarda marş arızası belirtileri bazen önce start-stop sisteminin devre dışı kalmasıyla kendini gösterir.
Marş sorunu ile yakıt veya ateşleme sorunu nasıl ayırt edilir?
Marş motoru motoru normal hızda döndürüyor ama araç çalışmıyorsa sorun marşta değildir. Bu durumda yakıt pompası, enjektörler, ateşleme sistemi, krank sensörü veya immobilizer gibi sistemler incelenmelidir. Bu tür arızalarda kontrol ünitesine kayıtlı hata kodları da yol gösterir ve arıza tespit ile okunabilir.
Özetle: motor hiç dönmüyor veya çok yavaş dönüyorsa akü ve marş sistemine; normal dönüyor ama çalışmıyorsa yakıt ve ateşleme sistemine bakılır.
Siirt'te marş sorunu yaşıyorsanız Lider Oto Elektrik'i 7/24 0543 203 70 70 numarasından arayarak arızayı tarif edebilirsiniz.
